Bir pandemi sırasında ve öncesinde zor kararlar vermek gerekeceğinden politik ve bürokratik yeterlilik çok önemlidir.

Planı ve uygulamalarını halka kabul ettirebilmek için onları da işin içine almak gerekir.

> Bir influenza pandemisine hazırlıklı olmanın önemi il yöneticilerince iyi bilinmeli ve hazırlıkların amacı konusunda bilgilendirme yapılmalıdır.

> Hazırlık planına göre gerekli yapılandırma oluşturulmalıdır. (İl Pandemi Planlama Komitesi)

> İnfluenza pandemi hazırlık planını yapmak ve gözden geçirmek için sorumlu kişiler veya kuruluşlar organize edilmelidir.

> Planın a§amalan i9in gerçekçi bir zamanlama belirlenmelidir.

> Plana katılabilecek tüm kuruluşların yetkili kişileri veya temsilcileri belirlenmelidir. Örneğin:

■ Yerel sağlık yetkilileri: İl Sağlık Müdürlüğü, Tıp Fakülteleri, Devlet Hastaneleri ve/veya Eğitim ve Araştırma Hastaneleri, Tabip ve Eczacılar Odası temsilcileri

■ Veterinerlik yetkilileri: Tarım İl Müdürlüğü, Veterinerlik Fakülteleri, Veteriner Odası temsilcileri

■ İlaç depolarının temsilcileri,

■ İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü temsilcileri

■ Askeri veya devlete ait diğer acil durum organizasyonlarının temsilcileri

■ Belediye temsilcileri

■ Gönüllü kurulu_{şların temsilcileri,}

■ Telekomünikasyon ve medya ilişkileri uzmanlar

> Tiim katılımcı bireyler ve kuruluşların plandaki rolleri ve katkıları konusunda kabulü sağlanmalıdır.

> Yukarıdaki kurum ve kişileri temsil etmek üzere çekirdek bir il pandemi planlama komitesi kurulmalıdır.

> il yöneticileri, meslek grupları ve halk bir pandemi planının hazırlandığı konusunda bilgilendirilmelidir.

2. Net ve zamanında karar verebilmek, tüm çalı_{şanlar tarafından benimsenen tek tip bir politikanın hazırlanabilmesi ve sınırlı bir salgının olması halinde nasıl değişiklikler yapılacağının bilinebilmesi için hastalık kontrolündeki değişik aktivitelerden kimlerin sorumlu olduğu netleştirilmelidir. Önemli konularda (seyahat ve ticaret kısıtlamaları, karantina zorunluluğu gibi) kimin anahtar konumda olduğu da bilinmelidir.}

> Acil durumlarda görev alan tüm kurumların karar alma sürecini netleştirecek bir kumanda ve kontrol yapılanması hazırlanmalıdır. Bu sayede

■ Sağlık sektörü ve acil durum sektörü arasındaki ilişkiler

■ Yerel sektörler arasındaki ilişkiler netleşecektir.

> Acil durum kumanda ve kontrolü için var olan yapılanma en iyi şekilde kullanılıyor olmalıdır.

> Katılan herkes rolünü ve görevini bilmelidir. Bu, her kuruluşun operasyonel planında da yer almalıdır.

> Onemli hususlar için standart işleyiş süreçleri geliştirilmelidir. §unlan i9ermelidir:

■ Alarm ve salgın tanımlama süreci

■ Etkili bir acil durum ekibinin kurulma kriterleri

■ Bilgi akışı (durum raporları, bilgilendirmeler, bilginin doğrulanması)

■ Bir kriz sırasında yapılacaklar konusunda tıbbi / bilimsel fikir alma

■ Halka verilecek bilginin hazırlanması ve yayılması

■ Acil durumda insan kaynaklarının yönetimi

Yukarıdakileri sağlamak amacıyla Ulusal kriz yönetim sisteminin bir parçası olarak Valilik Kriz Merkezleri devreye sokulmalıdır.

3. Strateji üzerinde daha iyi odaklanmak için pandeminin sadece sağlık sektöründeki değil ayrıca diğer önemli hizmetler üzerindeki olası etkisi tahmin edilmeye çalışılır.

> Atak oranı veya farklı risk gruplarında atakların türlerini temel alarak bir influenza pandemisinin etkisini hesaplayacak modelleme çalışmaları Sağlık Bakanlığınca yapılmıştır. Bu modelleme örnek alınarak, il düzeyinde pandemik etkinin ölçümleri, sağlık kuruluşlarına başvuru sayısı, polikliniğe gelen hasta sayısı, hastanede yatma süresi ve ölüm ile yapılır.

> Ek olarak pandeminin ekonomik etkilerinin bilinmesi, pandemi hazırlıklarının neden gerekli olduğunu açıklamakta da çok yararlı olur.

4. Herhangi bir enfeksiyon hastalığı salgınını ve hatta bir pandemiyi yönetirken iletişim stratejisi büyük önem taşır. Tüm toplulukların zamanında ve doğru bilgilendirilmesi, sosyal yıkımı ve ekonomik sonuçları en aza indirgemek ve uygulamalardan sağlanan faydayı en üst düzeye çıkarabilmek açısından önemlidir

4.1 Halkla iletişim

- Basın, toplum, sağlık çalı_{şanları, yöneticiler, özel risk grubu hastalar gibi farkl grupları ele alan bir iletişim planı hazırlanmalıdır. Bu planda anahtar mesajlar belirlenmeli, internet siteleri, broşürler, farklı dildeki bilgilendirmeler gibi gerek duyulabilecek malzemeler ve bu hedef gruplara bilginin nasıl dağıtılacağı konuları da yer almalıdır.}

- Pandemiden önce ve pandemi sırasında tam ve zamanında iletişime yardımcı olabilecek uzmanlıktaki meslek grupları ile iyi ilişkiler sağlanmalıdır.

- İnterpandemik dönemde farklı mesleki ve toplumsal gruplara dağıtılmak üzere pandemi hazırlıkları konusunda genel bilgiler veren dokümanlar hazırlanmalıdır. Bu dokümanları nülke çapında tutarlı olması için Sağlık Bakanlığı kaynakları temel alınmalıdır.

İl düzeyinde sözcüler belirlenmelidir. Bu insanlar geni_{ş topluluklara hitap edebilmelidir. Sözcülere yeterli teknik destek sağlanmalıdır. Sözcüler, daha çok sağlık konularında sorulara maruz kalacaklan i9in tercihan sağlık sektöründen seçilmelidir. Görev itibarıyla sorulara rahatlıkla cevap verebilecek, idari ve tıbbi sorumluluk sahibi kişiler olmalıdır.}

Olaylar sırasında iletişim organlarının düzenli bilgilendirilmesi önemlidir.

Pandemi sırasında yeni bilgilere ulaşıldıkça iletişimin içeriği de gözden geçirilmeli ve güncellenmelidir.

4.2. Sorumlu kişiler arasında iletişim

İl Sağlık Müdürlüğünde tercihan hali hazırda var olan bir ekibi pandeminin tüm aşamalarında gelen bilgilerin toplanmasını ve yayılmasını düzenlemek üzere tayin etmek gerekir. Bu ekibin üyeleri İl Sağlık Müdürlüğündeki Şube Müdürleri, acil hizmetlerden sorumlu kişiler, hastane sorumluları olabilir. Bu grubun bazı üyeleri il pandemi planlama komitesinde yer almalıdır.

İldeki yetkililerin bakanlıklar ve Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi ile bilgi paylaşımını sağlayan mekanizmalar netleşmelidir. Bu bilgiler şüpheli ve kesin vaka tanımlarını, aşılama politikalarını, antiviral ilaç kullanımını, pandemik influenza suşuna bağlı ölümleri ve pandeminin yaşamsal önem taşıyan hizmetler üzerindeki etkilerini mutlaka içermelidir.

Eğer henüz yoksa il çapında hızlı iletişim için gereken teknik ve ağ donanımlar (örneğin telekonferans sistemleri, faks cihazları, internet ve elektronik posta kapasiteleri gibi) hazır edilmelidir.

5. Pandemi sırasında var olan yasal mevzuatı ve bireysel insan haklarını tekrar gözden geçirmek gerekebilir. Karantina zorlamaları (bireysel seyahat özgürlüğünü kısıtlamaktadır), şahsi binaların hastane olarak kullanımı, zorunlu aşılama, önemli hizmetlerin sağlanabilmesi için ekstra çalışma saatleri gibi uygulamalar gerekli olabilmektedir. Ş effaf bir değerlendirme ve önlemlerin mantığını açıklama için bu kararların yasal bir altyapısı olmalıdır.

- Aşağıdaki halk sağlığı önlemleri yasal açıdan da değerlendirilmeli ve daha sonra İl Hıfzısıhha Kurulu kararlan ahnmahdir.

■ Seyahat ve hareket özgürlüğü (enfeksiyon görülen yerlerde giri_{ş ve çıkış yasağı)}

■ Eğitim kurumlarının kapatılması

■ Toplu eylemlerin engellenmesi

■ Enfekte kişinin veya enfekte olduğundan şüphelenilen kişinin veya enfeksiyonun olduğu yerden gelen insanların izolasyonu veya karantinası

Emekli olmuş ancak yine çalışmaya çağrılan veya kendi uzmanlık alanının dışında çalışan sağlık ve sosyal hizmet çalışanlarının çalışma belgeleri hazırlanmalıdır.

Mesleki nedenle hastalıkların önlenmesi için influenza ve pandemik influenza konularında düzenlemeler yapılmalıdır.

6. Bir kriz sırasında hızlı ve yeterli reaksiyonun verilebilmesi için tüm ilgililerin ne yapacaklarını ve hangi sırayla yapacaklarını bilmesi gerekir. Sağlık Bakanlığı, pandeminin her aşamasında illere hangi uygulamaların yapılacağını önerse de iller bu genel önerileri kendi yerel alt yapılarına uyarlamalıdır. Bu amaçla her fazda bir sorumluluk planı geliştirilmelidir.

Pandemik aşama için bir sorumluluk planı belirlenmelidir. Bu plan, pandeminin her aşamasında sorumlulukları belirlemeli ve hazırlık planının detayını da yansıtmalıdır.

Sorumluluk planı organizasyonu ve eğer mümkünse her bir aşamadan sorumlu olan birimleri de gösterir halde olmalıdır.

Sorumluluk planı, Sağlık Bakanlığınca belirlenen sürveyans ve vaka yönetimi ile ilgili bilgilerle uyumlu olmalı, bu çalışmaları yapacak kişi veya kurumları da tanımlamalıdır.

Sorumluluk planı içinde vakaların hangi hastanelere alınacağı, seyyar hastanelerin nerede kurulacağı, sevk sistemi açıklanmalıdır.

- Bütün sağlık kuruluşlarının pandemi ile ilgili bir planı olmalıdır.

Bütün sağlık kuruluşlarında enfeksiyon kontrolü planı hazırlanmalıdır.

7. Özellikle kısıtlı kaynaklara sahip ülkelerde bir pandemi sırasında aşı ve antiviral ilaç kullanımı son derece kısıtlı hale geleceğinden hastalığın yayılmasını geciktirmenin tek çaresi non-medikal yöntemler olabilir. Ancak bu gibi uygulamaların insan davranışlarını etkilediği ve insan haklarını kısıtladığı unutulmamalıdır. Bu nedenle bu uygulamalar güçlü bir eğitim ve destek temeline oturtulmuş olmalıdır.

Her resmi otorite önerilen halk sağlığı önlemlerinin yasal temelini net biçimde anlamış olmalıdır.

Halk sağlığı uygulamalarından etkilenecek herkes beklenen etkiler ve kısıtlamalar konusunda bilgilendirilmelidir.

Sağlık Bakanlığı yayınları ve kılavuzlarından önerilen halk sağlığı önlemleri izlenmelidir.

7.1 Genel kişisel hijyen

Halka kişisel solunum hijyeni konusu öğretilmelidir.

Halkın bula_{ş riskini azaltmak için önerilenlere kolayca ulaşabilmesi için gerekli hazırlıklar (ör: influenza web sitesi, broşür, poster) yapılmalıdır.}

7.2. Toplumsal enfeksiyon kontrol önlemleri

- İnsan vakaları oluşmadan önce hayvan veya kuş influenzasının kontrolü için alınacak önlemlere ilişkin Tarım Bakanlığının hazırladığı kılavuzların bilinmesi gerekir.

İnfluenza enfeksiyonu olan hayvan veya kuşlar ile temasa geçen insanlarda influenzanın önlenmesi için kılavuzlar hazırlanmalı veya geliştirilmelidir.

■ Pandemi gelişme riskinin olduğu durumlarda dolaşımdaki mevsimsel influenza suşu ve potansiyel pandemik suş ile çifte enfeksiyondan kaçınmak için rutin influenza aşısı yapılmalıdır.

■ Erken tedavi için yeterli antiviral ilaç stokunun bulunması gerekir. Eğer yeterli stok var ise profilaktik olarak kullanılabilir.

İnsanların bir arada olduğu veya enfeksiyonun yayılma riskinin yüksek olduğu kuruluşlarda (ör: huzurevleri, askeri kışlalar, hapishaneler) ek bir enfeksiyon kontrol kılavuzuna gerek olup olmadığı değerlendirilmelidir.

7.3 Sosyal izolasyon ve karantina

- Eğitim kurumları ile gündüz bakım kurulu_{şlarının kapatılması konusu, sorumlu ortak kuruluşlar ile tartışılmalı ve karara bağlanmalıdır.}

- Toplu hareketlerin nasıl önlenebileceği ve ne zaman uygulamaya konacağı karara bağlanmalıdır.

■ insanlann karantinaya alınacağı yerler hazırlanmalıdır.

■ Bu insanlara tıbbi bakım, gıda yardımı, sosyal yardım ve psikolojik destek sağlanmalıdır.

■ Bu insanlara karantina merkezlerine veya morglara ulaşmalar ıiçin taşıma aracı sağlanmalıdır.

7.4 Seyahat ve ticaret kısıtlamalar

Seyahat ve ticaret kısıtlamalarının yeterince uygulanabilmesi sağlanmalıdır.

Uluslararası seyahatlerde Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğünün talimatlarına göre hareket edilmelidir.

8. Aşılama programlar

İnfluenza aşısı bilinen en etkin önleyici yöntemdir. Rutin bir aşılama programının olması hedef risk grubunda morbidite ve mortaliteyi önleyebilir. Bu amaçla sosyal güvenlik kuruluşları gerekli düzenlemeyi büyük ölçüde yapmış bulunmaktadır. İl genelinde risk gruplarında mevsimsel influenza aşılaması desteklenmelidir.

8.2 Pandemik influenza suşu ile aşılama programı

Güncel teknikler ile yeni bir influenza suşundan yüklü miktarda aşı üretmek en az 5-6 ay sürer. Üretim alanı olmayan birçok ülke dünya çapında üretim yapmanın zorluğu ve bu üretim tesislerinin gelişmiş ülkelerde yer alması nedeniyle ilk pandemik dalgada aşı kullanamayacaktır.

Pandemik influenza aşısı olması gereken gruplara ilişkin bir öncelik listesi hazırlanmalıdır. Örneğin kanatlı hayvan yetiştiricileri, sağlık çalışanları ve pandemi geliştiğinde önem taşıyacak hizmetlerde çalışanlar gibi...

Öncelikli gruplarda veya diğer gruplarda aşının kimin tarafından ödeneceğine karar verilmelidir.

Pandemik aşı hazır olur olmaz sağlık çalışanları ve pandemi alarmı ve pandemi dönemlerinde önem taşıyan işlerde çalışanlar arasında aşılamayı artırmanın yollar düşünülmelidir.

Diğer aşılama programları temel alınarak hem pandemik aşının hem de rutin influenza aşısının depolanması, dağıtımı ve güvenle uygulanması için acil durum planlar hazırlanmalıdır. Pandemik aşı kullanım planlar ışunları kapsamalıdır:

■ Toplu aşılama merkezleri belirlenebilir: Yerleri (mobil mi, sabit mi?), kullanım stratejileri, (geçici) personelin eğitimi

■ Soğuk zincirli aşı depolama kapasitesi ve hâlihazırda var olan veya olası acil durum depoları belirlenmelidir.

■ A§inm giivenle taşınması ve depolanması için güvenlik önlemleri alınmalıdır.

Aşı yan etkileri için bir izlem hazırlanmalıdır.

9. Önleme yöntemi olarak antiviral ilaç kullanımı

Antiviral ilaçlar risk altındaki insanlarda profilakside kullanılabileceği gibi erken tedavi için de kullanılabilir. İlk amaçla kullanımda riskli veya önemli görevlerde çalışanlarda bireysel değerlendirme yapılmalıdır. Antiviral ilaçların virüsün dolaşımını azaltarak, enfekte insanlardan yayılımı engelleyebileceği düşünülmektedir. Ancak, sadece enfekte kişilerde antiviral ilaç kullanarak virüsün dola§imim onlemenin bu ilaçların yaygın kullanımını destekleyen bir gerekçe olmadığı düşünülmektedir.

Bu bölümde risk altındaki insanlarda enfeksiyon ihtimalini azaltmak için bir strateji belirleme gereğ iüzerinde durulacaktır.

Yüksek maliyeti nedeniyle bazı ülkelerde rutin antiviral ilaç kullanım programı uygulanamayabilir. Zaten birçok ülkede de kisith şekilde uygulanmaktadır. Düşük üretilebilirliği yüzünden pandemilerde antiviral ilaçlar yeterli olmayabilir. Gerekli kaynağı olan ülkeler için aşağıdaki kontrol listesi önerilmektedir.

Öncelikli gruplar arasında antiviral ilaçların nasıl dağıtılacağı planlanmalıdır. Antiviral ilaç direnci yanısıra antiviral ilaç kullanımı ve yan etkileri izlenmelidir.

1. Sağlık hizmetleri

Sağlık hizmetlerinin acil eylem planlarını oluştururken yeterli iletişim ve katılımı sağlamak için etkilenen tüm sağlık sektörlerinden, toplum kuruluşlarından temsilciler ile bir takım kurulabilir. Sağlık sektörü alternatif acil planlar sunabilir, toplum kuruluşları da gönüllü sağlık çalışanı desteği verebilir.

1.1 Sağlık hizmeti veren kuruluşlar

Bir pandemi durumunda hastaların tedavi edilecekleri sağlık kuruluşlarının düzeyleri iyi tanımlanmalı ve uygunlukları değerlendirilmelidir (primer, sekonder kuruluşlar, acil ve yoğun bakım ünitesi olmak şartıyla).

Bir pandemi sırasında sağlık hizmeti sunmak için hizmetin tipi ve kuruluşun tipi gibi konuları da kapsayan detaylı bir bölgesel ve kuruluşa özel plan hazırlanmalıdır.

- Değişik kademelerdeki kuruluşlarda hasta akışını sağlamak, hastaların koordinasyonu ve transportunu saptamak, 9agn merkezleri kurmak ve merkezi bir ambulans sistemi oluşturmak önemlidir.

- Tıbbi bakım için alternatif bölgeler geliştirilmelidir. Bu bölgelerde okul, spor salonu, gündüz bakım merkezleri, çadır alanları yer almalıdır.

Klinik bakım ve sağlık hizmetlerini yetkililer ile birlikte koordine ederek, daha ileri merkezlere hasta başvurularının engellenmesine çalışılmalıdır.

1.2 Sağlık hizmeti veren personel

Bölgedeki (ülke, bölge ya da lokal) donanımlı sağlık çalışanlarının sayılarının tahminen bilinmesi gerekir.

Gerekirse sağlık çalışanı sağlanabilecek kaynaklar (örneğin emekli olmuş çalışanlar ve meslek değiştirenler gibi) belirlenmelidir.

Yeni pandemik virüse maruz kalma riski olan sağlık çalışanları için psikososyal destek gerekebilir.

1.3 Sağlık hizmetlerine destek veren kurum veya kişiler

Ek ilaçlara ve koruyucu malzemeye duyulacak gereksinimin değerlendirilmesi ve artan gereksinimi karşılayacak kaynağın ve saklayacak kurum veya kişilerin netle_{ştirilmesi gerekir.}

İnfluenzanın komplikasyonlarında kullanılabilecek antibiyotikler belirlenmelidir. Gereksinimin artması durumunda bu antibiyotiklerin üretilmesi veya satın alınması için acil durum planı yapılmalıdır.

Alternatif sağlık kurulu_{şlarında sağlanabilecek hizmetin derecesi netleştirilmelidir. Bu alternatif kuruluş ların sağlanacak hizmetin düzeyine göre yeterli malzeme ve donanıma sahip olması sağlanmalıdır.}

Stoklanan malzeme ve ilacın dağıtımı için bir strateji belirlenmelidir.

1.4 Yüksek mortalite

Defin kapasitesi önceden belirlenmelidir.

Cesetlerin gömülmeden önce barındırılabilecekleri yerlerin acil durum kapasitesi bilinmelidir.

2. Diğer önemli hizmetler

Önemli hizmetler ile ifade edilmek istenen bir toplumu yaşayabilir durumda tutan hizmetlerdir. İş gücü, içme suyu kaynakları, taşıma gibi belediye hizmetleri, güvenlik ve haberleşme bu tip hizmetlerdendir. Pandeminin bu hizmetler üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi, pandemi hazırlık planının en önemli parçalarındandır. Bu planların birçoğu bu hizmetlerin kendileri tarafından kendi acil durum planları olarak ele alınmalıdır.

Önemli toplum hizmetlerinin bir listesi hazırlanmalı; yokluğu ve azlığı ciddi şekilde halkın güvenliğini tehdit edecek olan personel veya pandemi sırasında çok ciddi sorumluluğu olan personel işaretlenmelidir. Bu önemli hizmetlerdeki personel rutin ve pandemik suş aşısı ile öncelikle aşılanmalı veya antiviral ilaç tedavisinde önceliği olmalıdır.

Bir pandemi sırasında önemli hizmetlerin sürdürülmesi için destek verebilecek sağlık çalışanı olmayan personel belirlenmelidir. Kaybedilen iş gücünü yerine koymak için asker, emekliler veya gönüllü dernekleri kullanılabilir. Bu gibi işe alımlar için dernekler ve kuruluşlar ile irtibat kurmaya başlanmalıdır.

Tüm önemli hizmet veren kuruluşlar var olan acil durum planlarını geliştirmeli, yenilemeli ve bir pandemiye uygun hale getirmelidir. Bu planlar iş saatlerinin acil duruma göre ayarlanmasını da içermeli, gerekirse iş gücünün artırılması ya da telafisi için uygun yöntemleri de içermelidir.

3. Rehabilitasyon

Bir pandemik dalga sona erdiğinde birçok insanın farkh §ekillerde etkilenmi_{ş olduğu kolayca tahmin edilebilir. Birçokları arkadaşlarını, yakınlarını kaybetmiş olacaktır, halsizlik, yorgunluk ve iş hayatında yaşanan kesintiler yüzünden mali kayıplar yaşanabilir. Yetkililer bu gibi sorunların desteklenebileceği ve toplumun yeniden yapılanabileceği bir plan hazırlamalıdır.}

Önemli hizmet kurumları kendileri için bir rehabilitasyon planı hazırlamalıdır.

Etkilenen aileler ve kuruluşlar için sosyal, psikolojik ve pratik desteklerin kimin sorumluluğunda olduğu belirlenmelidir. Gerekirse bu alanda çalışacak personele eğitim verilmelidir.

Toplumsal kurumlarının (camiler, spor dernekleri v.s) toplumun yeniden yapılanmasına nasıl katkılarının olabileceği değerlendirilmelidir. Bu kuruluşların yetkili kişisi belirlenmelidir.

- Pandemi sonrası hükümetin parasal desteğine gereksinim duyulup duyulmadığı saptanmalıdır. Eğer duyuluyorsa maddi destek için kriterler belirlenmeli ve fonlar uygun şekilde hazırlanmalıdır.

BÖLÜM III. UYGULAMA, DENEME VE PLANIN REVİZYONU

Tüm aşamalarda, plana tam uyumun sağlanması için süreç göstergeleri belirlenmeli veya hedefler saptanmalıdır. Bir pandemi hazırlık planı yayınlandıktan yıllar sonra da kullanılabilecek dinamik bir belge olmalıdır. Bu da ancak planın düzenli olarak test edilmesi ve yenilenmesi ile mümkün olur.

Uygulama sürecini değerlendirmek için hedefler belirlenmeli, göstergeler yerleştirilmeli veya bir başka sistem örnek alınmalıdır. Bu sistemin sorumlusu saptanmalıdır.

- Özel konular üzerinde durularak hayali durum tanımları, tatbikatlar yapılmalı ve pandemi hazırlıklarının ve sorumluluk planının zaman zaman masa üzerinde gözden geçirilmesi sağlanmalıdır.

- Küçük salgınlarda, normal influenza mevsiminde veya diğer aşılama kampanyalar sırasında planın parçalarını test edecek fırsatlar yakalanabilir veya böyle fırsatlar yaratılabilir.

Yaşanan salgınlardan sonra plan yeniden gözden geçirilmelidir.

Salgın yokluğunda planın güncellenmesi için bir ileri tarih belirlenmelidir.

Amaç ve hedefler

İlin idari, sosyal ve demografik özellikleri

İlin sağlık altyapısı

İl pandemi senaryolar

İl Pandemi Planlama Komitesi listesi

İl Kriz Merkezinin yapılanması, görev ve sorumluluklar

İl Sağlık Müdürlüğü Operasyon Merkezinin yapılanması, görev ve sorumluluklar

İl Pandemi İzleme Kurulu görev tanımı ve üye listesi

Pandemi durumunda il sağlık kurumlarının görev, sorumluluk ve iletişim planı

Pandemi durumunda il genelinde hasta nakil ve sevk zinciri planı

Pandemi durumunda il genelinde kurulacak seyyar hastane ve hasta bakım merkezleri hazırlık planı

Sağlık kuruluşları genel enfeksiyon kontrol planı

Pandemi durumunda kurumsal sağlık hizmeti planlanan kurumlar ve hizmet planı

Lojistikdepolamave dağıtım planı

Toplumda alınması gereken enfeksiyon kontrol önlemleri ile ilgili plan Topluma dönük psikososyal destek planı Basın iletişim planı İl haberleşme listesi