İnfluenza mevsimsel seyreden bir hastalıktır. Son yıllardaki uluslararası epidemiyolojik bilgilere göre kış aylarında 6-8 haftalık bir sürede hâkim enfeksiyon özelliği göstermektedir.

İnfluenza pandemisinin olduğu yıllardaki epidemiyolojik veriler, hastalığın ya_{ş gruplarına göre farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Örneğin mevsimsel olarak karşıl aştığımız influenza yaşlı gruplarda daha etkili olduğu halde, salgın dönemlerindeki influenzada çalışanlar yaşlılara göre daha fazla etkilenmektedir. Özellikle hastalığın toplumda yarattığı yük, salgının olduğu dönem ve yayılma hızı ile önemli ölçüde ilişkilidir. Bu nedenle geçmiş dönemlerde yaşanan pandemilerden elde edilen bilgilerden yararlanılıp, dünyadaki ve ülkemizdeki bazı değişiklikleri hatırlamakta yarar vardır. Bunlar:}

• Toplumun demografik özelliklerinin değişimi (kent/kır nüfusları, yaşlı nüfus yüzdesi, okula giden nüfus, çalı_{şan nüfus)}

• Sağlık hizmetlerinin yaygınlığı, yönetimi

• Bakterilerdeki antibiyotik direnci (özellikle grip sonrası ortaya çıkan komplikasyonlardan biri olan pnömoni tedavisine karşı direnç)

• Toplumun hizmet kullanım sıklığı, sağlık kurumlarından beklentileri.

İnfluenza hastalığının etkileri hakkında senaryo hazırlanmasındaki amaç; nelerle karşılaşılabileceğini sayısal olarak öngörmek, hazırlık planlarında grip enfeksiyonunun yaratabileceği etkilere göre önlemleri almaktır.

Bu sebeple bazı varsayımlar dikkate alınmıştır. Bunlar:

1. Yeni pandemi yeni bir influenza A virüsü nedeniyle meydana gelecektir. Bu virüs daha önce bilinen ve dolaşımda olmayan bir virüs olabileceği gibi, bir canl türünden insana adapte olan bir virüs de olabilir.

2. Bu virüsün insandan insana bulaşabilme yeteneği vardır.

3. Bu virüs ilk salgın belirtilerini uzak doğuda yapacaktır.

4. Virüsün tanımlanamayan veya şüphelenilemeyen bir rezervuarı olabilir.

5. Yeni virüsün insandan insana bulaşabildiği saptanana kadar, yanlı_{ş pandemi alarmı verilebilir.}

6. Pandemiler arası süre 10-40 yıl olmasına karşın yeni pandemi bu sürelere uymayan bir dönemde görülebilir.

7. Yeni influenza virüsü, bilinen influenza mevsimi yerine yılın herhangi bir döneminde pandemiye yol açabilir.

8. Hastalık Uzakdoğu Asya'da başladıktan yaklaşık bir ay sonra ülkemize ulaşabilir.

9. Pandemi birden fazla dalga halinde olabilir (hastalık salgın olarak başlar, salgın durur, ikinci bir kez salgın tekrarlayabilir).

10. Hastalığın kişiden kişiye yayılması damlacık enfeksiyonu şeklindedir. Ancak kontamine ellerin yüze teması ile veya aerosol halinde havada asılı kalarak da bulaşmaya yol açabilir.

11. Bulaştırma süresi 4-5 gün civarındadır. Çocuklar erişkinlere göre virüsü daha uzun süre bulaştırabilirler. Asemtomatik kişiler de enfeksiyonu bulaştırabilir.

12. Bir kişinin çevresini enfekte etme ihtimali (infektivite) 1,4-1,8 civarındadır.

13. Semptomatik olan kişi sayısı kadar asemptomatik olan kişi vardır.

14. İnfluenza mevsiminde atak hızı %5-10 olarak bilinmektedir. 15 haftalık dönemde birden fazla salgın dalgası yaşanırsa kümülâtif atak hızı %25 dir. Ancak toplam kümülâtif atak hızı %50'den fazla olamaz.

15. Hastalananlar arasında sağlık kurumuna ba_{şvuru %50 olarak öngörülebilir.}

16. Yaşa özel atak hızları benzerdir. Ancak çocuk ve yaşlı gruplarda olursa mortalite, çalı_{şan veya okula devam eden çocuklarda olursa işe/okula devamsızlık yüksektir. Ancak yaşa özel atak hizlan e§it olarak değerlendirilebilir.}

17. Hastaneye yatı_{ş hızı %0,55 olabilir.}

18. Pandemi arası yıllara göre mortalite daha yüksektir. İnfluenza fatalite hızı %.0,37-2,5 arasında değişebilir.

Tablo 2- İnfluenza pandemisi influenza mevsiminde görülür ve 15 haftalık bir süre devam ederse, atak hızlarına göre haftalık vaka sayısı, hastaneye yatan kişi sayısı ve ölüm sayıları

Yukarıda sunulan tablolara bakarak; en ılımlı senaryoda (atak hızı %5, hastaneye yatı_{ş hızı 0.55, fatalite hızı %0.37 olarak alındığında) bir grip mevsiminde 3.600.000 vaka görülebileceği, bunların yarısının hastane ve sağlık ocaklarına başvurması halinde, toplam 1.800.000 poliklinik başvurusu olacağı, 9.900 kişinin influenzaya bağlı komplikasyonlar nedeniyle hastaneye yatacağı ve tüm vakalardan (hastaneye yatan, sağlık kurumuna başvuran ya da başvurmayanlar dâhil) 6.660 influenzaya bağlı ölüm olayı olabileceği tahmin edilebilir. Hesaplanan en düşük hızların kullanılmasıyla ortaya çıkan bu veriler, toplumda alınması gereken önlemler için influenza pandemi kontrol programında öngörü olarak kullanılabilir. Ancak bunlara yüksek riskli meslek gruplan i9in alınacak önlemler de dâhil edilmelidir.}

Kısaca; varsayımlar dikkate alınarak düzenlenen senaryoda, haftalık tahmin edilen sayılar da göz önüne alınarak minimum ihtiyaç şu şekilde hesaplanır:

Toplum içinde yatarak tedavi edilmesi gereken minimum kişi sayısı: 9.900

Tedavi için gerekli minimum hastane yatak sayısı: 9.900 x 5 gün yatış = 49.500 gün hastane yatağı

Bu verilere göre ihtiyaç duyulacak hastane yatağı ve illere göre tedavi planlamalar hesaplanabilir.