|
Cilt kanserleri özellikle erkeklerde en sık rastlanan kanser
tipidir.
Cilt kanseri her yıl sayılarda görülen artışla beraber
İngiltere’de en sık rastlanılan kanser türlerinden biridir.
Cilt kanserinin esas nedeni genellikle güneşten gelen ultraviole
ışınlarıdır. Mor ötesi ışın veren elektrik lambaları ve
bronzlaştırıcı suni ışık kaynakları da cilt kanserlerine neden
olabilir.
Ultraviole ışınlarına karşı dünyayı koruyan ozon tabakasının
incelmesinin de cilt Kanserlerinde ciddi bir artışa neden olduğu
bilinen bir gerçektir.
En çok risk altında olanlar
— Açık tenliler,
— Ciltlerinde kolayca çillenme olanlar,
— Çok fazla sayıda - beni - olanlar ve bunların değişik şekil ve
boyutta olması,
—Ailesinde cilt kanseri bulunanlar,
— Açık havada çalışmak ve eğlenmek için çok fazla zaman geçirenler,
— Ekvatora yakın, yüksek rakımlı veya yıl boyunca şiddetli güneş
ışığına maruz kalanlar. Bunların dışında,
— Herhangi bir sebeple radyoaktif ışın tedavisi (radyoterapi)
uygulamaları,
— Uzun yıllar iyileşmeden kalan açık yaralar,
— Katran, zift, arsenik vs. gibi kimyasal karsinojen maddelere
kronik şekilde maruz kalma,
— Kronik mikro travmalara maruz kalma gibi nedenlerle de deri
kanserleri gelişebilir.
TİPLERİ
NELERDİR?
1. Epidermisteki bazal hücrelerden kaynaklanan
Bazal Hücreli Kanser (BCC)
2. Skuamöz hücrelerden kaynaklanan Skuamöz Hücreli Kanser (SeC)
3. Melanin hücrelerinden kaynaklanan Malign
Melanoma (MM)
BCC; en sık rastlanan cilt kanseridir. Yavaş
seyreder. Nadiren başka bölgelere yayılır. Eğer tedavi edilmez se
cilt altına ilerleyip kemik ve diğer dokulara atlayabilir. Bu açıdan
en tehlikeli olanları göz çevresindekilerdir. BCC nadiren hayatı
tehdit eder.
SCC; sık rastlanan diğer bir cilt kanseri tipidir.
Dudaklar, yüz ve kulaklarda sık rastlanır. Lenf bezlerine bazen de
iç organlara yayılabilir. sce eğer tedavi edilmez se hayatı tehdit
eder duruma gelir.
Cilt kanserlerinin üçüncü tipi olan malign
melanomalara daha az rastlanır. Ancak özellikle güneşli bölgelerde
yaşayanlarda sıklığı giderek artmaktadır. Cilt kanserlerinin en
tehlikeli tipidir. Ancak erken teşhis edilirse tam olarak tedavi
edilebilme şansı vardır. Teşhis ve tedavide gecikme genellikle
ölümcül olmaktadır.
Önlemler
• En iyi korunma yöntemi güneş ışığına uzun süre
maruz kalmamaktır.
• Bronzlaşana kadar güneşlenmek zorunda değilsiniz. Yürüyüş
yaparken, alışveriş esnasında ya da camların açık olduğu anda araç
kullanırken yeteri kadar güneşten yararlanabilirsiniz.
• Günün hangi saatinde nerede olduğunuz da önemlidir. Nisan la Ekim
arasında günün belirli saatlerinde UV radyasyon yoğunluğunda artış
gözlenir.
• Kendinizi ve çocuklarınızı korumanız için yapmanız gerekenler:
• 11.00 ile 15.00 saatleri arasında dışarı çıkmaktan kaçının
• Geniş gölgelikli bir şapka ve güneş gözlüğüyle dışarı çıkın
• Düzenli olarak yüksek faktörlü koruyucular kullanın
• Yüksek ateşi önlemek için bol miktarda su için
• Güneş lambaları ya da yatakları kullanmaktan kaçının.
Tedavi
Tedavi kanserin tipine, büyüme evresine, yerleşim
yerine göre değişmektedir.
Eğer kanser küçük ise işlem ayaktan, lokal anestezi altında kolayca
yapılabilir. Bu küçük ve az tehlikeli tiplerde kazıma (küretaj) veya
elektrik akımı ile kanser hücrelerini yoketme (dessikasyon)
işlemleri de yapılabilir. Ancak bu metotların tedavi açısından
güvenilirliği az, iz bırakma ve deformasyon yapma ihtimalleri
fazladır.
Kanser büyükse, lenf nodlarına veya vücudun başka bir bölgesine
yayılmışsa büyük cerrahi işlemlere ihtiyaç duyulabilir.
Cilt kanserlerinde muhtemel diğer tedavi seçenekleri kriyoterapi
(kanser hücrelerinin dondurularak tahrip edilmesi), radyoterapi
(ışın tedavisi), kemoterapi (antikanser ilaçların verilmesi)'dir.
Tedaviye başlamadan önce bu yöntemleri doktorunuzla beraber
değerlendirmeli ve Aşağıdaki sorulara cevaplar aramalısınız.
— Tümörün yok edilmesi açısından hangi tedavi
yöntemi daha güvenlidir?
— Hangi seçenek size daha uygundur?
— Sizdeki kanser tipi için ne kadar etkilidir?
— Olası riskleri ve yan etkileri nelerdir?
— Beklediğiniz fonksiyonel ve kozmetik sonuçlar ne kadar elde
edilebilir? |